ΑρχικήΒιογραφικόΠαθήσεις - ΆρθραPhoto GalleryΧρήσιμαΣύνδεσμοιΕπικοινωνία

Banner

 

 

 

Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας και μάθετε τα τελευταία νέα μας

 

 

 

HALLUX RIGIDUS – HALLUX LIMITUS

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ – ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ / ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ -ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

 

Χαρακτηρισμός που αποδίδεται στον μεγάλο δάκτυλο που έχει απωλέσει άλλοτε άλλου βαθμού απο την ικανότητα ραχιαίας κάμψης. Το φυσιολογικό έυρος της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής είναι 90 μοίρες (παθητικό εύρος τροχιάς). Στην ακροστασία ο μεγάλος δάκτυλος είναι οριζόντιος και το 1ο μετατάρσιο σχεδόν κάθετο προς αυτόν. Με την πάροδο των ετών, στα φυσιολογικά πόδια, παρατηρείται περιορισμός της ραχιαίας κάμψης. Σημαντικός περιορισμός αποτελεί την κατάσταση που χαρακτηρίζεται σαν HALLUX LIMITUS και τέλεια απώλεια της κίνησης, σαν HALLUX RIGITUS.

 

Κλινική εικόνα

Το κύριο κλινικό σύμπτωμα είναι η απώλεια ή ο περιορισμός της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής, ο βαθμός της οποίας πρέπει να εκτιμάται προσεκτικά. Τυχόν δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής έχει σοβαρές επιπτώσεις στην λειτουργικότητα του προσθίου ποδός, που καθώς υπερεκτείνεται στην φάση προώθησης κατα την βάδιση, συντελεί στην αρμονικότητα της. Το άλγος και η δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής, αρχικά ξεπερνιώνται με υπτιασμό που εμφανίζεται αντισταθμιστικά, ιδιαίτερα στον πρόσθιο πόδα, που με την σειρά του οδηγεί σε υπερφόρτιση του έξω χείλους του ποδός. Η συνεπαγόμενη στατική διαταραχή του μέλους υποβάλλει σε διάταση τους έξω πλάγιους συνδέσμους της ποδοκνημικής, με αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα. Το πόδι κινείται και κάμπτεται ανώμαλα στον άξονα του 2ου μεταταρσίου, την δεύτερη μεταταρσοφαλαγγική και την μεσοφαλαγγική του 1ου δακτύλου, η οποία συνήθως εμφανίζει λειτουργική υπερέκταση. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων και φορτίων στα ανωτέρω σημεία του πέλματος, οδηγεί στην αντιδραστική ανάπτυξη πελματιαίων τύλων συστοίχως, αλλά και στο έξω χείλος του μικρού δακτύλου, που φορτίζεται λόγω του υπτιασμού του ποδός. Σημεία εντονότερης φθοράς εμφανίζονται και στο υπόδημα, ειδικότερα στο έξω χείλος της σόλας και στο έσω χείλος επίσης, κάτω απο τον μεγάλο δάκτυλο. Η αυξημένη πίεση που ασκείται στην ονυχοφόρο φάλαγγα του μεγάλου δακτύλου, απο την πρόσκρουση της στο υπόδημα, προκαλεί διάφορες διαταραχές στο νύχι, όπως ονυχοκρύπτωση (είσφρυση), ονυχογρύπωση, υπονύχιο κάλο και εξόστωση.

Στην παρούσα αρθρωση παρατηρείται προοδευτική ανάπτυξη οστεοφύτων στο ραχιαίο, έσω και έξω χείλος της μετατάρσιας καφαλής, αλλά και στην βάση της φάλαγγος. Συχνά η ραχιαία εξόστωση είναι εξεσημασμένη και καλύπτεται απο ορογόνο θύλακο. Αλλοτε, αναπτύσσεται τενοντίτιδα του μακρού εκτείνοντα τον μεγάλο δάκτυλο.

Η ένταση του πόνου εξαρτάται απο τον τρόπο εισβολής και την έκταση των αρθρικών αλλοιώσεων

 

Εμβιομηχανική – Παθολογία

Μεγάλος αριθμός καταστάσεων εκθέτει την άρθρωση σε χρόνιο τραυματισμό. Το στενόμακρο πόδι που τοποθετείται σε κοντό σχετικά υπόδημα, προσκρούει διαρκώς κατα την βάδιση, σε κάθε βήμα, στο πρόσθιο του τοίχωμα. Η μακριά 1η ακτίνα, που οφείλεται σε μακρύ μεγάλο δάκτυλο, ή μακρύ 1ο μετατάρσιο, παρουσιάζει ανάλογο πρόβλημα και οδηγεί σε κακή εφαρμογή του υποδήματος. Προκειμένου να ταυτιστεί η γωνία του βήματος με τον άξονα της 2ης μεταταρσοφαλαγγικής, απαιτείται προσαγωγή του προσθίου ποδός. Ασυμβατότης των αρθρικών επιφανιών της μεταταρσοφαλαγγικής, οδηγεί σε δυσπλασία της επίφυσης της φάλαγγος του 1ου δακτύλου. Ανελαστικότιτα της έσω ταινίας της πελματιαίας απονευρώσεως, εμποδίζει την ραχιαία κάμψη της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής. Συγγενές ανυψωμένο 1ο μετατάρσιο (metatarsus primus elevatus), αντιρροπείται με πελματιαία κάμψη του μεγάλου δακτύλου σε προσπάθεια (υπερενέργεια) να έρθει σε επαφή με το έδαφος, γεγονός που οδηγεί σε περιορισμό της ραχιαίας κάμψης. Τελικά οι περιαρθρικοί ιστοί, προσαρμόζονται σε αυτή την θέση και συντελούν στην διατήρηση της δυσκαμψίας.

Ο κρισιμότερος αιτιολογικός παράγοντας είναι η υπερκινητικότης της 1ης μετατάρσιας ακτίνας που εκδηλώνεται κατα την φόρτιση του άκρου ποδός. Η υπερκινητικότητα αυτή, μπορεί να αφορά αυστηρά την 1η ακτίνα ή να είναι αποτέλεσμα γενικευμένης υπερκινητικότητας του ποδός, συνέπεια ανωμάλου πρινισμού του οπισθίου ποδός. Η εμφανιζόμενη με την φόρτιση ανύψωση της μετατάρσιας κεφαλής, προκαλεί βαθμιαίο υπεξάρθρημα της μεταταρσοφαλαγγικής της, και οι αρθρικές επιφάνειες χάνουν την συμβατότητα τους. Κατα την βάδιση, καθώς ανυψώνεται η πτέρνα, στο μέσο της φάσης στήριξης, το ανώτερο χείλος της μετατάρσιας κεφαλής, προσκρούει με δύναμη στο ραχιαίο χείλος της κοίλης αρθρικής επιφάνειας της βάσης της εγγύς φάλαγγος. Με αυτό τον τρόπο, αρχίζει η προοδευτική εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου, στένωση, αυξηση πυκνότητας και πολλαπλασιασμός οστεοφύτων.

Όταν η αιτία της συμπίεσης της άρθρωσης είναι ό πρηνισμός του οπισθίου ποδός, αυτός προλαμβάνει σε κάποιο βαθμό την φυσιολογική αντίδραση υπτιασμού-προσαγωγής που θα εμφανιζόταν αντισταθμιστικά για να προστατεύσει την άρθρωση απο την έκταση. Έτσι η συμπτωματολογία επιδεινώνεται. Η συμπίεση της άρθρωσης εντείνεται, καθώς το πόδι πρηνιζόμενο επιμηκύνεται, και οι μύς της γαστροκνημίας υφίστανται επιπρόσθετη κόπωση, αντιστεκόμενοι στον πρηνισμό σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν την άρθρωση.  Στα τελικά στάδια, η κινητικότης της περιοχής περιορίζεται δραματικά και ο πόνος ίσως έχει υποχωρήσει. Τέλος, απο την στιγμή που η κίνηση στην άρθρωση έχει απωλεσθεί εντελώς (φυσική αρθρόδεση) δεν υπάρχει πλέον πόνος από αυτήν την άρθρωση, αλλά απο τις δευτερογενείς βλάβες που έχουν ήδη αναπτυχθεί, δηλ. τους πελματιαίους τύλους. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων στο προσαγώμενο και υπτιαζόμενο μέλος, ίσως στην συνέχεια οδηγήσει σε συμπίεση και παραμορφώσεις των πλαγίων δακτύλων, με ανάπτυξη συνοδών ραχιαίων και μεσοδακτυλίων δερματικών βλαβών.

 

Συντηρητική αντιμετώπιση

Αν εξαιρεθούν μερικές περιπτώσεις που αποτελούν την μειονότητα και οφείλονται σε άμεσο τραυματισμό της άρθρωσης ή σε φλεγμονή (ρευματοειδή αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα), σε όλες τις υπόλοιπες οι αιτιολογικοί παράγοντες της βλάβης είναι κύρια μηχανικοί.

Η συντηρητική αντιμετώπιση έχει 3 στόχους. 1) Να ανακουφίσει απο τον πόνο, 2) Να εξασφαλίσει την μέγιστη ανώδυνη κινητικότητα, 3) Να προσφέρει αντισταθμίσματα για την φυσιολογική ανακατανομή των φορτίσεων στο πέλμα.

Με την τοποθέτηση προσκεφαλαίων και ειδικών επιδέσεων, επιτυγχάνεται η ακινητοποίηση της πάσχουσας άρθρωσης και συνήθως ο πόνος υποχωρεί. Ιδιαίτερα χρήσιμα, όταν υποχωρήσει ο πόνος, θεωρούνται και η θερμοθεραπεία καθώς και η κινητοποίηση της άρθρωσης με χειρισμούς, περιαγωγές κτλ.

Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να περιοριστεί η υπερκινητικότητα της 1ης ακτίνας. Αν η υπερκινητικότητα είναι αποτέλεσμα πρηνισμού του οπισθίου ποδός, τότε περιορίζεται με υποστηρίγματα βλαισότητας μέσω ορθωτικού πέλματος. Η συγκράτηση του ανυψωμένου 1ου μεταταρσίου με επιμήκες υποστήριγμα κάτωθεν αυτού, αυξάνει την επιφάνεια στήριξης και ελαττώνει την ανάγκη αυξημένης ραχιαίας κάμψης του δακτύλου, ανακουφίζοντας το αντισταθμιστικό φορτιζόμενο πέλμα της 1ης μεσοφαλαγγικής του μεγ. Δακτύλου. Στις περιπτώσεις όπου η ραχιαία κάμψη φτάνει μέχρι τις 15-20ο ενδείκνυται  η χρήση ειδικού υποδήματος με ανελαστική (άκαμπτη) σόλα, κυρτωμένη, σχηματίζοντας γωνία 45ο απο το έδαφος.

Αν τα συντηρητικά μέσα δεν αποδειχθούν επαρκή για να ανακουφίσουν το πόδι, ή αν ο πάσχων δεν είναι διαθετειμένος να ακολουθήσει μακροχρόνια την ενδεικνυόμενη συντηριτική αγωγή, υπάρχει ένδειξη χειρουργικής επέμβασης

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Camasta C A.,1996 Hallux Limitus and Hallux Rigidus. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. 13(3) pp.423-445

Chapman C.,1999 Rocker Soles. Podiatry Archives@ www.mailbase.ac.uk/podiatry January 1999

Chapman C.,1997 Looking through JAPMA. The Journal of British Podiatric Medicine. 52(8) pp113

Dananberg H J, Phillips AJ, Blaakman H E.,1996 Nonsurgical Treatment of Hallux Limitus. Advances in Podiatric Medicine and Surgery Vol.2 pp67-69

Dananberg H J., Gait Style as an Etiology to Chronic Postural Pain. Part 1-Functional Hallux Limitus. JAPMA 83(8) pp432-441

Durrant M N,Siepert K K.,1993 Role of Soft Tissue Structures as an Etiology of Hallux Limitus. 83(4) pp173-181

Jahss M.,1982 Disorders of the Foot Vol 1 WB Saunders, Philadelphia

Laing P.,1995 The Painful Foot in Merriman L M., Tollafield D R.,Assessment of the Lower Limb. Churchill Livingstone.

Landorf K B, Keenan AM.,1998 Efficacy of Foot Orthoses: what does the literature tell us? AJPM 32(3)

Light M R.,1996 Dynamics and Function of the First Metatarsalphalangeal joint. Advances in Podiatric Medicine and Surgery. Volume 2 pp41-48

Petchell A.,Keenan AM.,Landorf K.,1998 National guidelines for Podiatric Foot Orthoses.AJPM 32(3) pp106-111

Root M L, Orien W P, Weed J H.,1977 Normal and Abnormal Function of the Foot. Clinical Biomechanics. Vol 2 Los Angeles.

Sanner W H.,1994 Clinical Methods for Predicting the Effectiveness of Functional Foot Orthoses. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. Vol 2, number 2.pp288-291

 

 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ – ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ / ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ -ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Χαρακτηρισμός που αποδίδεται στον μεγάλο δάκτυλο που έχει απωλέσει άλλοτε άλλου βαθμού απο την ικανότητα ραχιαίας κάμψης. Το φυσιολογικό έυρος της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής είναι 90 μοίρες (παθητικό εύρος τροχιάς). Στην ακροστασία ο μεγάλος δάκτυλος είναι οριζόντιος και το 1ο μετατάρσιο σχεδόν κάθετο προς αυτόν. Με την πάροδο των ετών, στα φυσιολογικά πόδια, παρατηρείται περιορισμός της ραχιαίας κάμψης. Σημαντικός περιορισμός αποτελεί την κατάσταση που χαρακτηρίζεται σαν HALLUX LIMITUS και τέλεια απώλεια της κίνησης, σαν HALLUX RIGITUS.

Κλινική εικόνα

Το κύριο κλινικό σύμπτωμα είναι η απώλεια ή ο περιορισμός της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής, ο βαθμός της οποίας πρέπει να εκτιμάται προσεκτικά. Τυχόν δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής έχει σοβαρές επιπτώσεις στην λειτουργικότητα του προσθίου ποδός, που καθώς υπερεκτείνεται στην φάση προώθησης κατα την βάδιση, συντελεί στην αρμονικότητα της. Το άλγος και η δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής, αρχικά ξεπερνιώνται με υπτιασμό που εμφανίζεται αντισταθμιστικά, ιδιαίτερα στον πρόσθιο πόδα, που με την σειρά του οδηγεί σε υπερφόρτιση του έξω χείλους του ποδός. Η συνεπαγόμενη στατική διαταραχή του μέλους υποβάλλει σε διάταση τους έξω πλάγιους συνδέσμους της ποδοκνημικής, με αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα. Το πόδι κινείται και κάμπτεται ανώμαλα στον άξονα του 2ου μεταταρσίου, την δεύτερη μεταταρσοφαλαγγική και την μεσοφαλαγγική του 1ου δακτύλου, η οποία συνήθως εμφανίζει λειτουργική υπερέκταση. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων και φορτίων στα ανωτέρω σημεία του πέλματος, οδηγεί στην αντιδραστική ανάπτυξη πελματιαίων τύλων συστοίχως, αλλά και στο έξω χείλος του μικρού δακτύλου, που φορτίζεται λόγω του υπτιασμού του ποδός. Σημεία εντονότερης φθοράς εμφανίζονται και στο υπόδημα, ειδικότερα στο έξω χείλος της σόλας και στο έσω χείλος επίσης, κάτω απο τον μεγάλο δάκτυλο. Η αυξημένη πίεση που ασκείται στην ονυχοφόρο φάλαγγα του μεγάλου δακτύλου, απο την πρόσκρουση της στο υπόδημα, προκαλεί διάφορες διαταραχές στο νύχι, όπως ονυχοκρύπτωση (είσφρυση), ονυχογρύπωση, υπονύχιο κάλο και εξόστωση.

Στην παρούσα αρθρωση παρατηρείται προοδευτική ανάπτυξη οστεοφύτων στο ραχιαίο, έσω και έξω χείλος της μετατάρσιας καφαλής, αλλά και στην βάση της φάλαγγος. Συχνά η ραχιαία εξόστωση είναι εξεσημασμένη και καλύπτεται απο ορογόνο θύλακο. Αλλοτε, αναπτύσσεται τενοντίτιδα του μακρού εκτείνοντα τον μεγάλο δάκτυλο.

Η ένταση του πόνου εξαρτάται απο τον τρόπο εισβολής και την έκταση των αρθρικών αλλοιώσεων

Εμβιομηχανική – Παθολογία

Μεγάλος αριθμός καταστάσεων εκθέτει την άρθρωση σε χρόνιο τραυματισμό. Το στενόμακρο πόδι που τοποθετείται σε κοντό σχετικά υπόδημα, προσκρούει διαρκώς κατα την βάδιση, σε κάθε βήμα, στο πρόσθιο του τοίχωμα. Η μακριά 1η ακτίνα, που οφείλεται σε μακρύ μεγάλο δάκτυλο, ή μακρύ 1ο μετατάρσιο, παρουσιάζει ανάλογο πρόβλημα και οδηγεί σε κακή εφαρμογή του υποδήματος. Προκειμένου να ταυτιστεί η γωνία του βήματος με τον άξονα της 2ης μεταταρσοφαλαγγικής, απαιτείται προσαγωγή του προσθίου ποδός. Ασυμβατότης των αρθρικών επιφανιών της μεταταρσοφαλαγγικής, οδηγεί σε δυσπλασία της επίφυσης της φάλαγγος του 1ου δακτύλου. Ανελαστικότιτα της έσω ταινίας της πελματιαίας απονευρώσεως, εμποδίζει την ραχιαία κάμψη της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής. Συγγενές ανυψωμένο 1ο μετατάρσιο (metatarsus primus elevatus), αντιρροπείται με πελματιαία κάμψη του μεγάλου δακτύλου σε προσπάθεια (υπερενέργεια) να έρθει σε επαφή με το έδαφος, γεγονός που οδηγεί σε περιορισμό της ραχιαίας κάμψης. Τελικά οι περιαρθρικοί ιστοί, προσαρμόζονται σε αυτή την θέση και συντελούν στην διατήρηση της δυσκαμψίας.

Ο κρισιμότερος αιτιολογικός παράγοντας είναι η υπερκινητικότης της 1ης μετατάρσιας ακτίνας που εκδηλώνεται κατα την φόρτιση του άκρου ποδός. Η υπερκινητικότητα αυτή, μπορεί να αφορά αυστηρά την 1η ακτίνα ή να είναι αποτέλεσμα γενικευμένης υπερκινητικότητας του ποδός, συνέπεια ανωμάλου πρινισμού του οπισθίου ποδός. Η εμφανιζόμενη με την φόρτιση ανύψωση της μετατάρσιας κεφαλής, προκαλεί βαθμιαίο υπεξάρθρημα της μεταταρσοφαλαγγικής της, και οι αρθρικές επιφάνειες χάνουν την συμβατότητα τους. Κατα την βάδιση, καθώς ανυψώνεται η πτέρνα, στο μέσο της φάσης στήριξης, το ανώτερο χείλος της μετατάρσιας κεφαλής, προσκρούει με δύναμη στο ραχιαίο χείλος της κοίλης αρθρικής επιφάνειας της βάσης της εγγύς φάλαγγος. Με αυτό τον τρόπο, αρχίζει η προοδευτική εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου, στένωση, αυξηση πυκνότητας και πολλαπλασιασμός οστεοφύτων.

Όταν η αιτία της συμπίεσης της άρθρωσης είναι ό πρηνισμός του οπισθίου ποδός, αυτός προλαμβάνει σε κάποιο βαθμό την φυσιολογική αντίδραση υπτιασμού-προσαγωγής που θα εμφανιζόταν αντισταθμιστικά για να προστατεύσει την άρθρωση απο την έκταση. Έτσι η συμπτωματολογία επιδεινώνεται. Η συμπίεση της άρθρωσης εντείνεται, καθώς το πόδι πρηνιζόμενο επιμηκύνεται, και οι μύς της γαστροκνημίας υφίστανται επιπρόσθετη κόπωση, αντιστεκόμενοι στον πρηνισμό σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν την άρθρωση. Στα τελικά στάδια, η κινητικότης της περιοχής περιορίζεται δραματικά και ο πόνος ίσως έχει υποχωρήσει. Τέλος, απο την στιγμή που η κίνηση στην άρθρωση έχει απωλεσθεί εντελώς (φυσική αρθρόδεση) δεν υπάρχει πλέον πόνος από αυτήν την άρθρωση, αλλά απο τις δευτερογενείς βλάβες που έχουν ήδη αναπτυχθεί, δηλ. τους πελματιαίους τύλους. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων στο προσαγώμενο και υπτιαζόμενο μέλος, ίσως στην συνέχεια οδηγήσει σε συμπίεση και παραμορφώσεις των πλαγίων δακτύλων, με ανάπτυξη συνοδών ραχιαίων και μεσοδακτυλίων δερματικών βλαβών.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Αν εξαιρεθούν μερικές περιπτώσεις που αποτελούν την μειονότητα και οφείλονται σε άμεσο τραυματισμό της άρθρωσης ή σε φλεγμονή (ρευματοειδή αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα), σε όλες τις υπόλοιπες οι αιτιολογικοί παράγοντες της βλάβης είναι κύρια μηχανικοί.

Η συντηρητική αντιμετώπιση έχει 3 στόχους. 1) Να ανακουφίσει απο τον πόνο, 2) Να εξασφαλίσει την μέγιστη ανώδυνη κινητικότητα, 3) Να προσφέρει αντισταθμίσματα για την φυσιολογική ανακατανομή των φορτίσεων στο πέλμα.

Με την τοποθέτηση προσκεφαλαίων και ειδικών επιδέσεων, επιτυγχάνεται η ακινητοποίηση της πάσχουσας άρθρωσης και συνήθως ο πόνος υποχωρεί. Ιδιαίτερα χρήσιμα, όταν υποχωρήσει ο πόνος, θεωρούνται και η θερμοθεραπεία καθώς και η κινητοποίηση της άρθρωσης με χειρισμούς, περιαγωγές κτλ.

Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να περιοριστεί η υπερκινητικότητα της 1ης ακτίνας. Αν η υπερκινητικότητα είναι αποτέλεσμα πρηνισμού του οπισθίου ποδός, τότε περιορίζεται με υποστηρίγματα βλαισότητας μέσω ορθωτικού πέλματος. Η συγκράτηση του ανυψωμένου 1ου μεταταρσίου με επιμήκες υποστήριγμα κάτωθεν αυτού, αυξάνει την επιφάνεια στήριξης και ελαττώνει την ανάγκη αυξημένης ραχιαίας κάμψης του δακτύλου, ανακουφίζοντας το αντισταθμιστικό φορτιζόμενο πέλμα της 1ης μεσοφαλαγγικής του μεγ. Δακτύλου. Στις περιπτώσεις όπου η ραχιαία κάμψη φτάνει μέχρι τις 15-20ο ενδείκνυται η χρήση ειδικού υποδήματος με ανελαστική (άκαμπτη) σόλα, κυρτωμένη, σχηματίζοντας γωνία 45ο απο το έδαφος.

Αν τα συντηρητικά μέσα δεν αποδειχθούν επαρκή για να ανακουφίσουν το πόδι, ή αν ο πάσχων δεν είναι διαθετειμένος να ακολουθήσει μακροχρόνια την ενδεικνυόμενη συντηριτική αγωγή, υπάρχει ένδειξη χειρουργικής επέμβασης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Camasta C A.,1996 Hallux Limitus and Hallux Rigidus. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. 13(3) pp.423-445

Chapman C.,1999 Rocker Soles. Podiatry Archives@ www.mailbase.ac.uk/podiatry January 1999

Chapman C.,1997 Looking through JAPMA. The Journal of British Podiatric Medicine. 52(8) pp113

Dananberg H J, Phillips AJ, Blaakman H E.,1996 Nonsurgical Treatment of Hallux Limitus. Advances in Podiatric Medicine and Surgery Vol.2 pp67-69

Dananberg H J., Gait Style as an Etiology to Chronic Postural Pain. Part 1-Functional Hallux Limitus. JAPMA 83(8) pp432-441

Durrant M N,Siepert K K.,1993 Role of Soft Tissue Structures as an Etiology of Hallux Limitus. 83(4) pp173-181

Jahss M.,1982 Disorders of the Foot Vol 1 WB Saunders, Philadelphia

Laing P.,1995 The Painful Foot in Merriman L M., Tollafield D R.,Assessment of the Lower Limb. Churchill Livingstone.

Landorf K B, Keenan AM.,1998 Efficacy of Foot Orthoses: what does the literature tell us? AJPM 32(3)

Light M R.,1996 Dynamics and Function of the First Metatarsalphalangeal joint. Advances in Podiatric Medicine and Surgery. Volume 2 pp41-48

Petchell A.,Keenan AM.,Landorf K.,1998 National guidelines for Podiatric Foot Orthoses.AJPM 32(3) pp106-111

Root M L, Orien W P, Weed J H.,1977 Normal and Abnormal Function of the Foot. Clinical Biomechanics. Vol 2 Los Angeles.

Sanner W H.,1994 Clinical Methods for Predicting the Effective

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ – ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ / ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ -ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

 

Χαρακτηρισμός που αποδίδεται στον μεγάλο δάκτυλο που έχει απωλέσει άλλοτε άλλου βαθμού απο την ικανότητα ραχιαίας κάμψης. Το φυσιολογικό έυρος της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής είναι 90 μοίρες (παθητικό εύρος τροχιάς). Στην ακροστασία ο μεγάλος δάκτυλος είναι οριζόντιος και το 1ο μετατάρσιο σχεδόν κάθετο προς αυτόν. Με την πάροδο των ετών, στα φυσιολογικά πόδια, παρατηρείται περιορισμός της ραχιαίας κάμψης. Σημαντικός περιορισμός αποτελεί την κατάσταση που χαρακτηρίζεται σαν HALLUX LIMITUS και τέλεια απώλεια της κίνησης, σαν HALLUX RIGITUS.

 

Κλινική εικόνα

Το κύριο κλινικό σύμπτωμα είναι η απώλεια ή ο περιορισμός της ραχιαίας κάμψης της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής, ο βαθμός της οποίας πρέπει να εκτιμάται προσεκτικά. Τυχόν δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής έχει σοβαρές επιπτώσεις στην λειτουργικότητα του προσθίου ποδός, που καθώς υπερεκτείνεται στην φάση προώθησης κατα την βάδιση, συντελεί στην αρμονικότητα της. Το άλγος και η δυσκαμψία της αρθρώσεως αυτής, αρχικά ξεπερνιώνται με υπτιασμό που εμφανίζεται αντισταθμιστικά, ιδιαίτερα στον πρόσθιο πόδα, που με την σειρά του οδηγεί σε υπερφόρτιση του έξω χείλους του ποδός. Η συνεπαγόμενη στατική διαταραχή του μέλους υποβάλλει σε διάταση τους έξω πλάγιους συνδέσμους της ποδοκνημικής, με αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα. Το πόδι κινείται και κάμπτεται ανώμαλα στον άξονα του 2ου μεταταρσίου, την δεύτερη μεταταρσοφαλαγγική και την μεσοφαλαγγική του 1ου δακτύλου, η οποία συνήθως εμφανίζει λειτουργική υπερέκταση. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων και φορτίων στα ανωτέρω σημεία του πέλματος, οδηγεί στην αντιδραστική ανάπτυξη πελματιαίων τύλων συστοίχως, αλλά και στο έξω χείλος του μικρού δακτύλου, που φορτίζεται λόγω του υπτιασμού του ποδός. Σημεία εντονότερης φθοράς εμφανίζονται και στο υπόδημα, ειδικότερα στο έξω χείλος της σόλας και στο έσω χείλος επίσης, κάτω απο τον μεγάλο δάκτυλο. Η αυξημένη πίεση που ασκείται στην ονυχοφόρο φάλαγγα του μεγάλου δακτύλου, απο την πρόσκρουση της στο υπόδημα, προκαλεί διάφορες διαταραχές στο νύχι, όπως ονυχοκρύπτωση (είσφρυση), ονυχογρύπωση, υπονύχιο κάλο και εξόστωση.

Στην παρούσα αρθρωση παρατηρείται προοδευτική ανάπτυξη οστεοφύτων στο ραχιαίο, έσω και έξω χείλος της μετατάρσιας καφαλής, αλλά και στην βάση της φάλαγγος. Συχνά η ραχιαία εξόστωση είναι εξεσημασμένη και καλύπτεται απο ορογόνο θύλακο. Αλλοτε, αναπτύσσεται τενοντίτιδα του μακρού εκτείνοντα τον μεγάλο δάκτυλο.

Η ένταση του πόνου εξαρτάται απο τον τρόπο εισβολής και την έκταση των αρθρικών αλλοιώσεων

 

Εμβιομηχανική – Παθολογία

Μεγάλος αριθμός καταστάσεων εκθέτει την άρθρωση σε χρόνιο τραυματισμό. Το στενόμακρο πόδι που τοποθετείται σε κοντό σχετικά υπόδημα, προσκρούει διαρκώς κατα την βάδιση, σε κάθε βήμα, στο πρόσθιο του τοίχωμα. Η μακριά 1η ακτίνα, που οφείλεται σε μακρύ μεγάλο δάκτυλο, ή μακρύ 1ο μετατάρσιο, παρουσιάζει ανάλογο πρόβλημα και οδηγεί σε κακή εφαρμογή του υποδήματος. Προκειμένου να ταυτιστεί η γωνία του βήματος με τον άξονα της 2ης μεταταρσοφαλαγγικής, απαιτείται προσαγωγή του προσθίου ποδός. Ασυμβατότης των αρθρικών επιφανιών της μεταταρσοφαλαγγικής, οδηγεί σε δυσπλασία της επίφυσης της φάλαγγος του 1ου δακτύλου. Ανελαστικότιτα της έσω ταινίας της πελματιαίας απονευρώσεως, εμποδίζει την ραχιαία κάμψη της 1ης μεταταρσοφαλαγγικής. Συγγενές ανυψωμένο 1ο μετατάρσιο (metatarsus primus elevatus), αντιρροπείται με πελματιαία κάμψη του μεγάλου δακτύλου σε προσπάθεια (υπερενέργεια) να έρθει σε επαφή με το έδαφος, γεγονός που οδηγεί σε περιορισμό της ραχιαίας κάμψης. Τελικά οι περιαρθρικοί ιστοί, προσαρμόζονται σε αυτή την θέση και συντελούν στην διατήρηση της δυσκαμψίας.

Ο κρισιμότερος αιτιολογικός παράγοντας είναι η υπερκινητικότης της 1ης μετατάρσιας ακτίνας που εκδηλώνεται κατα την φόρτιση του άκρου ποδός. Η υπερκινητικότητα αυτή, μπορεί να αφορά αυστηρά την 1η ακτίνα ή να είναι αποτέλεσμα γενικευμένης υπερκινητικότητας του ποδός, συνέπεια ανωμάλου πρινισμού του οπισθίου ποδός. Η εμφανιζόμενη με την φόρτιση ανύψωση της μετατάρσιας κεφαλής, προκαλεί βαθμιαίο υπεξάρθρημα της μεταταρσοφαλαγγικής της, και οι αρθρικές επιφάνειες χάνουν την συμβατότητα τους. Κατα την βάδιση, καθώς ανυψώνεται η πτέρνα, στο μέσο της φάσης στήριξης, το ανώτερο χείλος της μετατάρσιας κεφαλής, προσκρούει με δύναμη στο ραχιαίο χείλος της κοίλης αρθρικής επιφάνειας της βάσης της εγγύς φάλαγγος. Με αυτό τον τρόπο, αρχίζει η προοδευτική εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου, στένωση, αυξηση πυκνότητας και πολλαπλασιασμός οστεοφύτων.

Όταν η αιτία της συμπίεσης της άρθρωσης είναι ό πρηνισμός του οπισθίου ποδός, αυτός προλαμβάνει σε κάποιο βαθμό την φυσιολογική αντίδραση υπτιασμού-προσαγωγής που θα εμφανιζόταν αντισταθμιστικά για να προστατεύσει την άρθρωση απο την έκταση. Έτσι η συμπτωματολογία επιδεινώνεται. Η συμπίεση της άρθρωσης εντείνεται, καθώς το πόδι πρηνιζόμενο επιμηκύνεται, και οι μύς της γαστροκνημίας υφίστανται επιπρόσθετη κόπωση, αντιστεκόμενοι στον πρηνισμό σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν την άρθρωση.  Στα τελικά στάδια, η κινητικότης της περιοχής περιορίζεται δραματικά και ο πόνος ίσως έχει υποχωρήσει. Τέλος, απο την στιγμή που η κίνηση στην άρθρωση έχει απωλεσθεί εντελώς (φυσική αρθρόδεση) δεν υπάρχει πλέον πόνος από αυτήν την άρθρωση, αλλά απο τις δευτερογενείς βλάβες που έχουν ήδη αναπτυχθεί, δηλ. τους πελματιαίους τύλους. Η ανώμαλη κατανομή των πιέσεων στο προσαγώμενο και υπτιαζόμενο μέλος, ίσως στην συνέχεια οδηγήσει σε συμπίεση και παραμορφώσεις των πλαγίων δακτύλων, με ανάπτυξη συνοδών ραχιαίων και μεσοδακτυλίων δερματικών βλαβών.

 

Συντηρητική αντιμετώπιση

Αν εξαιρεθούν μερικές περιπτώσεις που αποτελούν την μειονότητα και οφείλονται σε άμεσο τραυματισμό της άρθρωσης ή σε φλεγμονή (ρευματοειδή αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα), σε όλες τις υπόλοιπες οι αιτιολογικοί παράγοντες της βλάβης είναι κύρια μηχανικοί.

Η συντηρητική αντιμετώπιση έχει 3 στόχους. 1) Να ανακουφίσει απο τον πόνο, 2) Να εξασφαλίσει την μέγιστη ανώδυνη κινητικότητα, 3) Να προσφέρει αντισταθμίσματα για την φυσιολογική ανακατανομή των φορτίσεων στο πέλμα.

Με την τοποθέτηση προσκεφαλαίων και ειδικών επιδέσεων, επιτυγχάνεται η ακινητοποίηση της πάσχουσας άρθρωσης και συνήθως ο πόνος υποχωρεί. Ιδιαίτερα χρήσιμα, όταν υποχωρήσει ο πόνος, θεωρούνται και η θερμοθεραπεία καθώς και η κινητοποίηση της άρθρωσης με χειρισμούς, περιαγωγές κτλ.

Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να περιοριστεί η υπερκινητικότητα της 1ης ακτίνας. Αν η υπερκινητικότητα είναι αποτέλεσμα πρηνισμού του οπισθίου ποδός, τότε περιορίζεται με υποστηρίγματα βλαισότητας μέσω ορθωτικού πέλματος. Η συγκράτηση του ανυψωμένου 1ου μεταταρσίου με επιμήκες υποστήριγμα κάτωθεν αυτού, αυξάνει την επιφάνεια στήριξης και ελαττώνει την ανάγκη αυξημένης ραχιαίας κάμψης του δακτύλου, ανακουφίζοντας το αντισταθμιστικό φορτιζόμενο πέλμα της 1ης μεσοφαλαγγικής του μεγ. Δακτύλου. Στις περιπτώσεις όπου η ραχιαία κάμψη φτάνει μέχρι τις 15-20ο ενδείκνυται  η χρήση ειδικού υποδήματος με ανελαστική (άκαμπτη) σόλα, κυρτωμένη, σχηματίζοντας γωνία 45ο απο το έδαφος.

Αν τα συντηρητικά μέσα δεν αποδειχθούν επαρκή για να ανακουφίσουν το πόδι, ή αν ο πάσχων δεν είναι διαθετειμένος να ακολουθήσει μακροχρόνια την ενδεικνυόμενη συντηριτική αγωγή, υπάρχει ένδειξη χειρουργικής επέμβασης

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Camasta C A.,1996 Hallux Limitus and Hallux Rigidus. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. 13(3) pp.423-445

Chapman C.,1999 Rocker Soles. Podiatry Archives@ www.mailbase.ac.uk/podiatry January 1999

Chapman C.,1997 Looking through JAPMA. The Journal of British Podiatric Medicine. 52(8) pp113

Dananberg H J, Phillips AJ, Blaakman H E.,1996 Nonsurgical Treatment of Hallux Limitus. Advances in Podiatric Medicine and Surgery Vol.2 pp67-69

Dananberg H J., Gait Style as an Etiology to Chronic Postural Pain. Part 1-Functional Hallux Limitus. JAPMA 83(8) pp432-441

Durrant M N,Siepert K K.,1993 Role of Soft Tissue Structures as an Etiology of Hallux Limitus. 83(4) pp173-181

Jahss M.,1982 Disorders of the Foot Vol 1 WB Saunders, Philadelphia

Laing P.,1995 The Painful Foot in Merriman L M., Tollafield D R.,Assessment of the Lower Limb. Churchill Livingstone.

Landorf K B, Keenan AM.,1998 Efficacy of Foot Orthoses: what does the literature tell us? AJPM 32(3)

Light M R.,1996 Dynamics and Function of the First Metatarsalphalangeal joint. Advances in Podiatric Medicine and Surgery. Volume 2 pp41-48

Petchell A.,Keenan AM.,Landorf K.,1998 National guidelines for Podiatric Foot Orthoses.AJPM 32(3) pp106-111

Root M L, Orien W P, Weed J H.,1977 Normal and Abnormal Function of the Foot. Clinical Biomechanics. Vol 2 Los Angeles.

Sanner W H.,1994 Clinical Methods for Predicting the Effectiveness of Functional Foot Orthoses. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. Vol 2, number 2.pp288-291

 

ness of Functional Foot Orthoses. Clinics in Podiatric Medicine and Surgery. Vol 2, number 2.pp288-291

 
 

footandankle.gr © 2010

 

All rights Reserved

 

Created and Hosted by